Hoog tijd om nog eens wat te schrijven voor de blog. Nu komt De halfbroer van Lars Saabye Christensen aan bod. Een van de boeken van Noorse auteurs die ik had geselecteerd voor onze droomreis naar Noorwegen. De tijd om veel te lezen ontbrak echter, daarmee is het ook het enige boek dat ik op een maand tijd nog niet helemaal heb uitgelezen.

Lars Saabye Christensen is een Noors schrijver die een heel œuvre op zijn naam heeft staan, dat bestaat uit verhalen-, gedichtbundels en romans.  In Noorwegen is hij al lang een gevestigde waarde, bij ons brak hij door met De halfbroer. Met dit boek won hij meerdere prijzen waaronder de Literatuurprijs van de Noordse Raad.

Barnum, de ik-persoon, vertelt het verhaal van zijn familie, die bestaat uit overgrootmoeder, de Oude genoemd, grootmoeder Boletta en moeder Vera. Op de dag van de vrede, het einde van WO II wordt in Oslo feest gevierd. Tijdens de feestelijkheden wordt Vera verkracht en bevalt 9 maanden later van Fred, haar eerste zoon Even later maakt Alfred Nilssen haar het hof, ze trouwen en al snel wordt haar tweede zoon Barnum geboren. Alfred is na een ongelukkige jeugd op Røst terechtgekomen bij een circus als manusje-van-alles. Als Vera hem leert kennen is hij een charlatan, die zich met allerlei duistere zaakjes bezighoudt. Het huwelijk van Vera heeft geen einde gemaakt aan haar eenzaamheid omdat Alfred dikwijls voor maanden van huis is. Als hij thuiskomt, heeft hij meestal zakken vol geld, armoede is er niet in het gezin. Fred groeit uit tot een zonderling die het liefst alleen ronddwaalt en een vreemde kijk op het leven heeft. Hij verdwijnt van kleins af aan regelmatig voor een paar uur tot een paar dagen, tot hij op een dag helemaal niet meer naar huis komt. Nu is ook Fred vermist en is de familie constant op zoek naar informatie over de verloren broer. Barnum groeit op en raakt heel gefrustreerd als hij heel vroeg stopt met groeien. Zijn kleine gestalte maakt van hem een onzekere tiener en volwassene. Hij vindt aansluiting bij Peder en Vivian, waarmee hij een hechte vriendschap opbouwt. Hij ontdekt dat hij graag schrijft en wint een opstelwedstrijd, Peder zet hem aan om dit talent verder te ontwikkelen, zo wordt hij scenarioschrijver zij het weinig succesvol. Zijn vriend wordt zijn manager en probeert zijn uiterste best te doen om de scenario’s van Barnum verkocht te krijgen. Barnum wordt verliefd op Vivian, ze trouwen maar het huwelijk wordt een fiasco. Na zijn scheiding vervalt Barnum meer en meer in drankzucht. Aan het ongeluk lijkt een einde te komen als op een dag Fred terug thuiskomt.

Onwetendheid is de rode draad doorheen het hele boek. De verdwijning van de overgrootvader, die tijdens een expeditie verdwenen is op het ijs van Groenland. Een brief waarin hij verslag uitbrengt van zijn avonturen tijdens de barre tocht wordt echter gekoesterd als een familieschat. Na de verkrachting van Vera hult ze zich maandenlang in stilzwijgen waardoor de Oude en Boletta in onwetendheid leven over wat er met haar gebeurd is. Na de bevalling worden de vrouwen met hun neus op de feiten gedrukt als ze de zorg voor een baby van een onbekende vader op zich moeten nemen. De beroepsbezigheden van Alfred die  een groot raadsel blijven, zorgen voor de nodige onrust in de familie. Daar wordt nog een schep bovenop gedaan als hij ook hij in duistere omstandigheden sterft. De omzwervingen van Fred en later zijn verdwijning rakelen bij Boletta weer de traumatische gebeurtenissen rond de verdwijning van haar vader op. Ze zoekt regelmatig soelaas in het bier dat overvloedig wordt geschonken in haar stamcafé De Noordpool De eigenaardige omstandigheden waarin de Oude door een auto wordt overreden waarvan Fred getuige is maar te jong is om zich alles te herinneren.

Iedereen in de familie is ongelukkig, een brief die de overgrootvader van Barnum naar huis gestuurd heeft, is een gekoesterde familieschat waarin elk gezinslid op zijn eigen manier enige troost zoekt. Tot ook die op een dag verdwijnt en daarmee hun leven een beetje ontwricht raakt. Toch is dit boek geen triest verhaal, als lezer krijg je een unieke inkijk in een familie die op het eerste zicht een normaal leven leidt en er het best van probeert te maken in de moeilijke omstandigheden.

De titel van dit boek kan op twee manieren worden geïnterpreteerd. De halfbroer kan verwijzen naar Fred, de halfbroer van Barnum, waar hij erg naar opkijkt maar die regelmatig schittert door afwezigheid. Anderzijds is er Barnum die heel gefrustreerd is door zijn kleine gestalte en zich daardoor maar ‘half’ voelt.

Christensen slaagt er desondanks in om je als lezer te boeien. Regelmatig voorspelt hij gebeurtenissen in de toekomst, toch blijf je nieuwsgierig naar de verdere levensloop van de familie. De inhoud van de brief wordt heel mooi verweeft in het verhaal, gaandeweg kom je meer te weten over de avontuurlijke reis die uiteindelijk tot de verdwijning van de overgrootvader leidt. Toch geeft de auteur een verhaal vol hoop, hoop op een beter leven, hoop dat aan de onwetendheid rond de verdwijning van Fred ooit een einde komt.

Het was geen licht verteerbare vakantielectuur maar het verdient zeker 4 sterren.

 

 

 

BOEKGEGEVENS

AUTEUR:Lars Saabye Christensen
TITEL:De halfbroer
ISBN:9789044531534
UITGEVERIJ:De Geus
PUBLICATIE:Maart 2014
UITVOERING:Ebook
ORIGINELE TITEL:Halvbroren
VERTAALD DOOR:Paula Stevens

Korte inhoud:

Scenarioschrijver Barnum Nilsen bezoekt met zijn vriend en manager Peder het Filmfestival in Berlijn. Terwijl Peder deals probeert te sluiten, geeft Barnum zich in zijn hotel over aan zijn drankzucht. Ontmoetingen met filmproducenten gaat hij liever uit de weg. Het bericht dat zijn verdwenen halfbroer Fred na jaren weer is thuisgekomen, ontketent zijn verteldrang. Een wervelende familiegeschiedenis is het resultaat.